ئەگەرێن خەموکیێ جنە و چاوا دێ خو پارێزی

د زوربەييا دەمان دا خەموكى پەيدا دبيتن ژ ئەنجامێ هندەك كاريگەريێن دەرەكى كو ژ كونترولا مروڤى زێدەترن.  وەكى مرنا كەسەكێ خوشتڤى, ژ دەست دانا كارى, يان ژى ئاريشێن ئابوورى.

روژناما    Health   يا ئەمريكى ل مەها ئەيارا سالا 2015 ئاماژە دا جەند كريارێن روژانە يێن كو كارتيكرنێ ل تەندروستيا دەروني د كەن, ژوان كرياران

    بريڤەجوونا سست

نايتن ددەمێ رێڤەجونێ دا خو خوار بكەين يان پشتا خو بجەمينين, پيتڤى يە سەرێ تە يێ بلند بيتن و ملێن تە دراست بن بو پشتێ, ب شێوەيەكێ ئوتوماتيكى دێ ديار و بەرجاڤ بى دناڤ خەلكى دا.

    گرتنا وێنان بو هەر تشتەكى

روژناما (Psychological Science) دايە دياركرن كو گرتنا وێنان بو هەر تشتەكى كاريگەرييێ دكەتە سەر بيردانكا كەسى بو زانينا دەمێ وێنە گرتنێ, ژ بەر هندێ خوشييێ ب گەشتێن خو ببە و خو دووير بێخە ژ گرتنا وێنان بو هەر تشتەكى.

 خو بدەستڤەبەردان بو وى كەسێ تە بێزار دكەتن

نەهێلە ئەو كوسێ تە بێزار دكەتن ب ئاخفتنێن خو كارتێكرنێ ل تە بكەتن يان تە بئێشينيت و برينداربكەتن. خو ژ وى كەسى ئازاد بكە ب رێيا گرنگى پێنەدانێ يان ژى ل هەمبەر براوەستە…. لێ ج جاران خو بدەست ئاخفتنێن وى كەسى ڤە نە بەردە جونكى دێ كارتێكرنێ ل سەر ژيانا تە و تەندروستيا تە يا دەرونى كەتن.

   خو دوير ئێخستن ژ وەرزشێ

نابيتن ج جاران خو دوير بێخى ژ وەرزشێ, بەلكو بەروڤاژى ئەگەر تو راهێنانێن وەرزشى بكاربينى ب رێژا 19% توشبونا تە ب خەموكى يێ دێ كێم بيتن.

    خو ب سەرڤەلێدان – خەمسارى

ئەڤ كريارە زوور يا خراب و بێزاركەرە, ج جاران دبوارێ كارێ خودا خەمسار نەبە هەروەسا ل سەر ئەركێن خو يێن ئەكاديمى و ئەركێن مال خەمسارييێ نەكە, جونكى ج زووى يان درەنگ دێ هەر وان كاران ئەنجام دەي, بوماوەيەكى بێهنڤەدانەكێ وەرگرە لێ زوور درێژ نەبيتن, ديلانێ بكە, غار بدە بو نيكرنا هێزا خو.

    نالين ژ پەيوەنديێن نەخوش

نەمينە د پەيوەندييێ دا دگەل هەڤالێ خو ئەگەر نە يا خوش بيتن, كاربكە ل سەر باش بونا وێ يان ب زيترين دەم بدوماهى بينە. جونكى پەيوەنديێن نەخوش كارتێكرنى ل سەر تەندروستيا دەرونى دكەن ب شێوەيەكێ ترسناك, هەروەسا كاريگەرييێ دكەتە ل سەر پەيوەنديێن پاشەروژێ ژى.

    وەرگرتنا ژيانێ ب شێوەيەكێ رژد دهەمى دەمان دا

ئەگەر تەلەفونا تە ب ئەردى كەفت يان قەميسێ تە يێ تايبەت پيس بو, دەم لدەست تورە نەبە بەلكو بسادەيى وەرگرە. جونكى ئەڤە كارتێكرنێ ل سەر تەندروستيا تە يا دەرونى دكەتن بێى تو بزانى, و لبيرا تە بيتن كو گرنژينا تە كليلا تەندروستيا تەيە و هەمى كاران ب رژدى وەرنەگرە.

    كێم خەوى

كاريگەرييا خەوێ ل سەر هەمي تشتان يا هەى, ژبەر هندێ ل سەر تە پێتڤى يە بو ماوێ 7 دەمژمێران شەڤانە بنڤى, جونكى ئەگەر هات و لەشێ تە پێتڤى ب خەوێ بوو, بشێوەيەكێ بەرجاڤ دێ توشى دوو دلييێ و وەستيانێ بى.

   نەبونا دەمى بوكەسايەتيا خو

دناڤ زاروك و هەڤژين و كارێ تە دا, تە دەم نامينيت كو خوشييێ بخو ب خو پێ ببەى. لێ زوور يا فەر و گرنگە كو دەمەكێ دياركرى هەبيتن بوتە ب خو, بو خويندن, ژەنينا ئاميرەكێ ميوزيكێ, نڤيسين, يان كرنا وەرزشێ.

نەبونا ئاخفتنێ دگەل كەسانێن دى

ب هيج شێوەيەكى رێگرييێ نەكە د هەبونا پەيوەندييان دا دگەل كەسانێن دى, پشت بەستنێ ب تورێن جڤاكى بتنێ نەكە, بەلكو يا گرنگە تە پەيوەنديێن روى ب روى هەبن دگەل هەڤال و خێزانا خو, و ژبيرنەكە گرنگييا پەيوەنديێت جڤاكى و گەنگەشێن دووير و درێژ.